Sposoby radzenia sobie ze stresem

  • Drukuj

Sposoby radzenia sobie ze stresem

Jednym z większych problemów naszej codzienności jest stres. Z roku na rok życie staje się coraz bardziej intensywne, jego tempo systematycznie wzrasta.

 Młodzież i dzieci są szczególnie narażone na destrukcyjne działanie stresu. Istotną rolę w kreowaniu odporności młodego człowieka wobec sytuacji stresujących odgrywa rodzina i szkoła. Środowisko rodzinne odgrywa znaczącą rolę dla kwestii normalnego rozwoju młodego człowieka. Zdrowa atmosfera domu rodzinnego decydująco wpływa                 na budowanie naturalnej odporności młodego człowieka na stres. Również ważną funkcję                  w procesie kreowania odporności młodych osób wobec sytuacji stresujących pełni szkoła. Sukcesywne podejmowanie działań w sytuacjach trudnych w szkole niweluje atmosferę stresu wśród uczniów.

Szkoła to jedno z ważniejszych miejsc w życiu dziecka.

Przyczyny stresu szkolnego

Wśród najważniejszych przyczyn stresu szkolnego wymienić można :

- wszelkie sytuacje związane z nauką - w tym głównie ocenianie, sprawdziany, nadmiar obowiązków, itp.,

- trudności w relacji z nauczycielem,

- problemy w relacjach z rówieśnikami.

Jak się objawia stres szkolny?

Symptomy będące wynikiem stresu.

Można wśród nich wymienić: przyspieszone bicie serca, zaburzenia żołądkowo-jelitowe (np. bóle brzucha, biegunki, wymioty), bóle głowy, suchość w ustach, wzmożone napięcie mięśni (szczególnie szyi), drżenie, gwałtowność ruchów, obniżenie odporności organizmu (częste choroby, infekcje), a także płaczliwość, spadek zdolności do koncentracji uwagi, drażliwość, senność, apatię, zachowania agresywne, pojawienie się skłonności do pesymizmu czy fantazjowania, zaniedbywanie obowiązków, itp.

Rodzina jako źródło wsparcia

W trudnych dla dziecka chwilach, kluczowe jest wsparcie, jakiego może mu w tym czasie udzielić rodzina. Dziecko powinno przede wszystkim mieć możliwość zwrócenia się do niej po pomoc, a także świadomość, iż zostanie wysłuchane, a jego problemy nie zostaną zbagatelizowane czy wyśmiane.

Warto jednakże pamiętać, aby nie popadać w przesadę i nie starać się za wszelką cenę usuwać z życia dziecka wszelakich trudności. Stres jest nieodłącznym elementem życia.

Jak nie potęgować stresu szkolnego?

Bardzo często, zamiast pomagać, rodzina przyczynia się do pogorszenia funkcjonowania dziecka w szkole.

W szczególności należy unikać:

- Straszenia dziecka szkołą oraz nauczycielami - zamiast tego starajmy się raczej opowiadać , co przyjemnego może go spotkać w placówce ale nie przesadzajmy w pochwałach.

- Okazywania lęku przed szkołą - niekiedy rodzice, obawiając się o dziecko sami są bardzo zdenerwowani. Niestety często zdenerwowanie to okazują przy dzieciach.

Starajmy się nie okazywać nadmiernego niepokoju w obecności dziecka . Lepiej nie obarczać go naszymi trudnościami, podczas kiedy samo jest zdenerwowane sytuacją, a starać się je wspierać.

- Moralizowania i straszenia przyszłością - Dzieci często słyszą od rodziców również stwierdzenia typu: "Jak nie będziesz się uczył, to niczego w życiu nie osiągniesz". Są one niezbyt pomocne, szczególnie w wypadku starszych dzieci i nastolatków, które często mają na dany temat własne zdanie.

W takiej sytuacji najlepiej jest postarać się dziecku wytłumaczyć swoje stanowisko, opierając się na faktach, a nie opowiadając o hipotetycznych konsekwencjach. Na przykład, jeśli dziecko doszło do wniosku, że nie musi się uczyć, ponieważ zamierza zostać sportowcem, możemy powiedzieć, iż kariera taka może łatwo zostać zniweczona przez kontuzję czy inne problemy zdrowotne i wtedy może się okazać, iż - aby się utrzymać - niezbędne będzie "zaplecze" w postaci wykształcenia.

- Nadmiernych ambicji - Zazwyczaj rodzice uważają swoje dzieci za wyjątkowo mądre czy utalentowane,  informują dziecko, że nie spełnia pokładanych w nim nadziei, co może być dla niego przyczyną dodatkowego stresu.

- Porównywania do innych dzieci - Mówiąc na przykład "Kasia ciągle dostaje lepsze oceny od Ciebie" przekazujemy dziecku nie tylko to, że nie jesteśmy niezadowoleni z jego wyników, ale i to, że jest gorsze od innych.

Jak pomóc? Po pierwsze - porozmawiaj!

Jeśli zaobserwowaliśmy niepokojące objawy i chcemy pomóc dziecku przezwyciężyć szkolny stres, przede wszystkim powinniśmy przeprowadzić z nim rozmowę, mającą na celu ustalenie źródła problemów. Dowiadując się, że źródłem niepokoju naszej pociechy są trudności w szkole, możemy na różne sposoby wspomagać ją w walce z nimi.

Co można zrobić, aby pomóc dziecku przezwyciężyć stres?

Okaż zrozumienie i wsparcie

Ważne, aby zapewnić dziecko o tym, że jest się po jego stronie i może do nas przyjść z każdym problemem.

Zapewnij dziecku relaks

Dziecko powinno mieć także możliwość odpoczynku od szkolnego stresu. Na pewno nie będzie mu sprzyjała napięta domowa atmosfera, kłótnie, itp.

Ponadto możecie również postarać się nauczyć metod relaksacyjnych.

Naucz przydatnych umiejętności

Czasem ważne jest, aby dziecko nabyło pewne umiejętności, które zapewnią mu komfort lub staną się jego zasobami w walce ze stresem. Przyda się chociażby nauka asertywności .Dzięki zdolności do asertywnego zachowania będą bardziej pewne siebie, co pomoże im zmniejszyć stres, na przykład w relacjach z rówieśnikami.

Pomóż planować i analizować

Jeżeli dziecku coś się nie powiodło, na przykład dostało niską ocenę, spróbuj wspólnie z nim przeanalizować, co poszło nie tak. Ważne, aby nadmiernie się nie obwiniało.

Jeśli dziecko nie radzi sobie zbyt dobrze z planowaniem swojej codziennej pracy, pomóż mu w tym. Wspólnie zaplanujcie ile czasu i kiedy powinno poświęcić na naukę danego przedmiotu.

Co dalej?

Czasem, pomimo starań stres dziecka się nie zmniejsza. Co zrobić w takiej sytuacji?

W wypadku większych trudności, pomocna może się okazać konsultacja ze specjalistą, w celu ustalenia jakie może być ich źródło oraz podjęcia odpowiednich środków zaradczych (na przykład zapisania dziecka na trening radzenia sobie ze stresem czy planowania czasu).

 

Pedagodzy szkolni:

Aleksandra Lasocka

Izabela Nuszkiewicz